السيد محمد حسين الطهراني
8
امام شناسى (فارسى)
بنابراين وجود دستگاه مغز نيز براى استخدام اين اعضاء و جوارح و به كار بستن هر يك از آنان در موقع لزوم و تطبيق صور حاصله با صور محفوظهء سابقه و احكام صحيحهء مترتّبه بر آناست ، بهطورىكه در شخص مجنون كه قواى عاقله خود را از دست داده است هيچ نتيجه صحيحى از ديدار و گفتار و كردار او مترتّب نمىشود . از انسان بگذريم در حيوانات نيز قلب و مغز وجود دارد و بدون آن هيچ حيوانى حتّى حيوانات تك سلّولى نمىتوانند به وظيفه خود ادامه دهند و براى ادامه حيات و زندگى خود در تلاش باشند . در جمادات نيز آنچه آنها را در تحت خاصيّت و كيفيّت واحد قرار مىدهد ، و راسمِ وحدت آنان است همان روح و نفس واحدى است كه در آنان سارى و جارى بوده و به همين علّت داراى خاصيّت واحد بوده و اثرات واحدى از آنان مشهود است . اتفاقاً در فنّ تكنيك و ماشين سازى از اين موضوع استفاده نموده و با ايجاد دستگاههاى تنظيم كننده و معدِّله توانستهاند حركت چرخها و موتورها را تنظيم كنند . ساعت را كه كوك مىكنيم در اوّل فشار فنر قوى است و مىخواهد چرخ دندهها را بهسرعت حركت دهد و چون فنر باز مىشود و فشارش ضعيف مىگردد مىخواهد چرخها را بهكندى حركت دهد ؛ در ساعت دستگاهى بهنام پاندول مىگذارند كه حركت را تنظيم نموده و چه فشار فنر قوى و چه ضعيف باشد در هر حال ساعت به يك منوال حركت نموده و وقت را بهطور صحيح تنظيم مىكند . در ماشينهاى بخار كه كارخانههاى بزرگ را به كار مىاندازد اگر دستگاه معدّل نباشد تمام ماشينها خرد و خراب خواهند شد ؛ چون ديگ بخار در هنگام جوشش ، بخار زياد توليد نموده و اگر اين بخار مستقيماً به پشت پيستونها وارد شود چرخ طيّار شتاب گرفته و با سرعت سرسام آورى ماشين را خرد خواهد نمود ؛ و نيز در وقتىكه در ديگ بخار حرارت كمتر مىشود ممكناست سرعت كم شود . لذا هميشه در دستگاهى بخار اضافى را براى مواقع كمبود ذخيره مىكنند و دستگاهى بنام معدِّل و رگولاتور بين لولههاى متصّل به ديگ و بين پيستونها قرار مىدهند تا هميشه بخار را به مقدار معيّن نه كم و نه زياد به پشت پيستونها رهبرى كند ؛ اين دستگاه در وقتى كه بخار بسيار است زيادى آن را خود بهخود در دستگاه ذخيره مىفرستد و از وارد شدن آن به موتورها جلوگيرى مىنمايد و در وقتى كه بخار كم